KSIĘGARNIA INTERNETOWA WYDZIAŁU POLONISTYKI UW
dub 6

Językoznawcze studia polonistyczne. Tom VI Słowa i słówka

36.75 zł 31.50 zł

265 stron
ISBN: 978-83-65667-50-2
Rok wydania: 2018
Oprawa: miekka

„Część szóstą stanowią artykuły eseistyczne i felietony z cyklu Słowa i słówka, które powstawały w ciągu całego okresu mojej twórczości naukowej i popularyzującej wiedzę o języku” – pisze autor.

„Historia Słów i słówek sięga lat 70. ubiegłego wieku, kiedy to jako początkujący językoznawca i pracownik Uniwersytetu Warszawskiego prowadziłem program telewizyjny pod takim właśnie tytułem, poświęcony zagadnieniom poprawności językowej. Słowa i słówka wyrastają więc ze współpracy z mediami, co od początku nadawało im charakter popularnonaukowy. (…)

Niewątpliwą cechą − a może i wartością − Słów i słówek była ich aktualność oraz to, że dotyczyły one kwestii, które w danym czasie (roku, miesiącu, dniu) były ważne, ponieważ pytali o nie słuchacze, widzowie i czytelnicy, ponieważ często występowały w wypowiedziach użytkowników polszczyzny, ponieważ interesowały, a czasem bulwersowały, zarówno hobbystów językowych (łowiących „byki i byczki”), jak i językoznawców.

W sumie przez 45 lat współpracy z mediami takich słów i słówek zebrało się ponad tysiąc, w tej książce przedstawiam niewielki tylko ich wybór obejmujący kilkadziesiąt pozycji. Świadomie pominięto tu zagadnienia stricte normatywne, poprawnościowe i onomastyczne (są tu wszak dostępne liczne i wyczerpujące opracowania), koncentrując się na kwestiach leksykologicznych, kulturowych i dotyczących polityki językowej, które − przede wszystkim w ostatnim dwudziestoleciu − nabrały szczególnego znaczenia.

Charakter narracji tych tekstów, odbiegający od stylistyki wykładu naukowego, oraz zróżnicowanie ich tematyki zadecydowały o ich chronologicznym (a nie działowym) układzie w tym wyborze. Chodziło bowiem o ukazanie, jak w tych tekstach odzwierciedliły się aktualne zainteresowania polszczyzną jej użytkowników i na ile owe zainteresowania są aktualne do dziś. Chodziło również o ukazanie moich poglądów na temat określonych zagadnień i hierarchii tych problemów, co znajduje wyraz w określonym doborze poszczególnych esejów i felietonów.”

(„Słowa wśród ludzi”)

 

SPIS TREŚCI:
Przedmowa

Słowa wśród ludzi

1. Kultura języka − kultura słowa

2. Sobótka i „Pieśń świętojańska…” o niej

3. U schyłku roku o roku i roku polskim

4. Biesiady, kurdesze, kuligi

5. Słownictwo − skarb dla wszystkich

6. O sztuce definiowania

7. O naiwnych etymologiach i definicjach żartobliwych

8. Nauka

9. Domena

10. Do trzech razy sztuka

11. Czym jest słownik?

12. Angelologia − frazeologia… i żal

13. Czy potrafimy?

14. Wakacje i vacatio legis

15. Kanikuła i sezon ogórkowy

16. „Wśród ptaków wielkie poruszenie…”

17. Język polityki − polityczny czy niepolityczny?

18. O świętym, niektórych świętach i świętościach

19. Pastorałkowo o Godach

20. O lutym, lutości i lutej polityce językowej

21. O języku publicznym

22. Język w sieci

23. Język obcy

24. Kultura narodowa − dziedzictwo narodowe

25. Podkarpacie − Podkarpackie

26. Narodowe Święto Niepodległości

27. Karnawał i karnawalizacja

28. Marcowe gadanie

29. Wielkanoc − Święta Dobrego Początku

30. „Wiwat maj, piękny maj…”

31. Prawo

32. Demokracja

33. Wigilijne kulinaria

34. Zacność

35. Zabawa

36. Idy marcowe i kalendarz

37. Prima aprilis

38. Internacjonalizacja polszczyzny

39. Zaklinanie rzeczywistości

40. O dogmacie „wyższości” jednych języków nad drugimi

41. Język polski w świecie

42. Z dziejów leksykografii polskiej

43. Polski język naukowy

44. Społeczny horyzont polszczyzny

45. Tożsamość językowa − tożsamość narodowa

46. Imię

47. Nazwisko

48. Walidator, walidacja

49. Etyka słowa

50. Transgenika, transgeniczny

51. Archiwum, archiwizacja, archiwizować

52. Uniwersytet

53. Zagadkowa kobieta

54. Degradacja bydła

55. Muzułmanin − muzułman

56. Życie wyrazów

57. Europa − geneza nazwy i ewolucja pojęcia

58. Polskie nazwy „emigracyjne”

59. Ile mamy słów w języku polskim?

60. Urzędowy bilingwizm polsko-angielski

61. Styl

62. Cyber-…

63. Stateczny statek

64. Dlaczego Samarytanin?

65. Czy należy chronić dialekty i gwary?

66. Pokolenie

67. Dwa oblicza polszczyzny

68. Komunikacja publiczna dziś

69. Konstytucja

70. Trybunał

71. Edukacja

72. Dobra zmiana a Polska w ruinie

73. Czy obmowa to opinia?

74. Sejm

75. Anastazje, dyzmowie, misiewicze, czyli o eponimach

76. Czas

77. Bogucicki czy bogucki?

78. Rozdroża humanistyki

79. Czym jest debata?

80. Na koniec − słówko o sobie

Nota bibliograficzna

Spis stosowanych skrótów i oznaczeń

tagi