KSIĘGARNIA INTERNETOWA WYDZIAŁU POLONISTYKI UW
iny6p7f6wk9r2 138×200

Polska literatura wysoka i popularna 1864-1918 : dialogi i inspiracje

10.50 zł Na stanie

296 stron
ISBN: 978-83-62100-72-9
Rok wydania: 2011
Oprawa: miekka

Tom Polska literatura wysoka i popularna 1864–1918. Dialogi i inspiracje wieńczy tak samo zatytułowaną konferencję, która odbyła się w marcu 2010 roku na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego.

Wyraźny podział na sztukę „prawdziwą” (elitarną) i sztukę dla mas – wymieniany jako jedna z cech definicyjnych modernizmu – powoduje konieczność stałego śledzenia ich wzajemnych relacji w namyśle nad literaturą nowoczesną, w tym także u źródeł nowoczesności, w wieku dziewiętnastym. Tom zbiera artykuły poświęcone właśnie tej problematyce. Jak zaznaczają we wstępie redaktorki publikacji, przed sześciu laty wokół zagadnień związanych z polską literaturą wysoką i popularną drugiej połowy XIX wieku zebrali się przede wszystkim badacze „najmłodszej i średniej generacji”, a celem spotkania było wypracowanie odpowiedniej metodologii w obliczu „nieostrych granic między twórczością wysoką oraz masową”, „tą pierwszątą trzecią”.

Pośród szkiców dotyczących literatury po 1864 roku zamieszczono także teksty traktujące o literaturze dwudziestolecia międzywojennego (cytowany artykuł Katarzyny Wojewódzkiej dotyczący powieści Witkacego), o literaturze romantycznej (O poezji „powszechnej” Williama Wordswortha i Adama Mickiewicza Piotra Lewicza) oraz o romantycznych korzeniach późniejszej twórczości (Czarnoromantyczne inspiracje w młodopolskich tekstach grozy Iwony Rusek). Literaturę polską autorzy artykułów chętnie czytają w kontekście zagranicznych utworów i zjawisk artystycznych („Trylogia” Henryka Sienkiewicza a cykl muszkieterski Aleksandra Dumasa Marka Gągoli; tekst Agaty Brańskiej Wiedeński Arystofanes w nurcie kultury polskiej, poświęcony Johannowi Nepomukowi Nestroyowi). Zjawiska literackie bywają także analizowane w kontekście innych dziedzin sztuki – Anna Kubicka w szkicu Sfinks w salonie. Norwid a literatura popularna bada wzajemne zależności między Norwidowską „komedią wysoką” a rysunkowymi „poważnymi karykaturami” i salonowymi scenkami rodzajowymi (estetycznie przedrukowanymi w tomie).

Zgodnie z tytułem wydawnictwa wiele miejsca zajmują w nim teksty dotyczące stosunków między literaturą popularną, „niską” a literaturą wysoką, takie jak Epifania w powieści popularnej wobec ujęć tego doświadczenia w wysokoartystycznej powieści wczesnomodernistycznej Katarzyny Grzyb czy artykuł Tomasza Dziedzica na temat „przeróbek dla ludu” – parafraz utworów z obiegu elitarnego, skróconych i uproszczonych na potrzeby czytelników z niewykształconych warstw społecznych.

Publikacja została podzielona na trzy części, poświęcone kolejno: kształtowaniu się literatury popularnej jako odrębnego zjawiska kulturowego i jego usytuowaniu względem innych zjawisk;  recepcji literatury popularnej w kulturze  oraz w innych dziełach literackich; interpretacjom poszczególnych utworów. W gronie autorów analizowanych tekstów znaleźli się między innymi: Adam Mickiewicz, Cyprian Kamil Norwid, Bolesław Prus, Henryk Sienkiewicz, Eliza Orzeszkowa, Adolf Dygasiński, Michał Bałucki, Jerzy Żuławski, Gustaw Daniłowski, Helena Mniszkówna, Maria Jehanne Wielopolska, Józefa Kisielnicka oraz Stanisław Ignacy Witkiewicz.

Hanna Żbikowska

 

tagi