KSIĘGARNIA INTERNETOWA WYDZIAŁU POLONISTYKI UW
Pogranicze okładka

Pogranicze polsko-wschodniosłowiańskie. Studia wyrazowe

42.00 zł Produkt chwilowo niedostępny

357 stron
ISBN: 978-83-65667-85-4
Rok wydania: 2018
Oprawa: miekka

„Książka, będąca zbiorem studiów wyrazowych, jest efektem kilkuletniej pracy nad leksyką pogranicza polsko-wschodniosłowiańskiego. Zainteresowanie tą problematyką i tym obszarem wynikało z prac nad Ogólnosłowiańskim atlasem językowym (OLA) i rozpatrywaniem wewnątrzsłowiańskich kontaktów językowych. Okazało się, że w OLA te pogranicza językowe nie były uwzględnione w sposób wystarczający, zarówno ze względu na zbyt rzadką siatkę punktów, jak i pominięcie występujących tu punktów dwujęzycznych. Dotyczy to także wschodniego pogranicza Polski z gwarami białoruskimi i ukraińskimi. W OLA zupełnie pominięto obszerną wschodniosłowiańską wyspę językową na Białostocczyźnie, nie uwzględniono też dawniej licznych punktów dwujęzycznych oraz wysp językowych na Lubelszczyźnie, nad Sanem i na południu Polski. (…)

Przedstawiamy tu około 30 wyrazów wraz z licznymi od nich derywatami znajdującymi się w zasobie polszczyzny regionalnej na wschodzie kraju, gdzie trudno niekiedy rozsądzić, czy mamy do czynienia z wpływem wschodniosłowiańskim, czy z zachowanym rodzimym reliktem, jedynie nawiązującym do wschodniej Słowiańszczyzny.”

Ze Wstepu

 

SPIS TREŚCI:
Wstęp
I. Z problematyki nawiązań i zapożyczeń na pograniczu polsko-wschodniosłowiańskim
Wewnątrzsłowiańskie kontakty językowe w Ogólnosłowiańskim atlasie językowym na obszarze pogranicza polsko-wschodniosłowiańskiego
Materiały z Choroszczynki w powiecie bialskim (p. 307 OLA) jako przykład nierzetelnego podejścia do problematyki międzysłowiańskich kontaktów językowych
II. Studia wyrazowe
Bardo, berda, bierda, berdo, bierdo ‘część warsztatu tkackiego do przybijania
wątku; płocha’, ‘nicielnice’
Bodak, bodiak, bodziak ‘oset’
Bołtać ‘mącić, mieszać’, przen. ‘mówić bez sensu’ i pochodne
Brechać, brzechać ‘szczekać’
Cepilno, cepilnia, cepilnie itp. ‘rękojeść cepa, dzierżak’
Cyłuszka, cełuszka, całuszka ‘kromka chleba odkrojona z początku lub z końca bochenka’
Chabor ‘łapówka’
Chapun ‘diabeł porywający dzieci’
Człowieczek, człowieczko ‘źrenica’
Hojdać ‘hustać’, ‘kołysać’ i pochodne
Hołoble, duha – części uprzęży i wozu
Hreczka ‘gryka’ i racuchy ‘placki’
Koleśnik ‘kołodziej’
Kopyła, kopyły ‘stojące na płozach pionowe słupki, na których opiera się nasad, stramy’
Koromysło ‘drewniane nosidła zakładane na barki do noszenia wiader z wodą i koszy’
Korowaj ‘obrzędowe pieczywo, zwłaszcza weselne’
Łeb ‘czoło’
Łotocz, łotoć, łotać ‘kaczeniec’
Mielnik ‘młynarz’
Mohorycz ‘litkup’
Muraszka ‘mrówka’ i murasznik ‘mrowisko’
Odliga, otliga, otliha ‘odwilż’ .
Oładki, ołatki itp. ‘placki z tartych ziemniaków lub z ciasta, smażone na tłuszczu’
Pietuch, piewień, piewnik ‘kogut’
Plośna ‘stopa’
Płotnik ‘cieśla’
Rubel ‘drąg do przyciskania siana na wozie’
Szczoka ‘szczęka’
Wołoczebne, włóczebne ‘podarunek na Wielkanoc’
Wołokita ‘włóczęga’
Wychopień, wychopieniek ‘podpłomyk, placek pieczony z ciasta chlebowego przed wsadzeniem bochenków do pieca’
Wyszka, wyszki ‘rusztowanie z drągów lub desek w stodole a. nad klepiskiem, b. nad sąsiekiem lub nad chlewem/stajnią’, ‘coś wysokiego’
III. Zakończenie
Bibliografia
Spis map
Spis miejscowości
Źródła ilustracji
Pierwodruki
Резюме
Summary
Indeks
Indeks materiału z Choroszczynki

tagi